در این فیلم هیچ امتیازی به عموم نمی‌دهم.
معتقدم دلایلِ خوبی برای این تصمیم وجود دارند،
و می‌خواهم بیانِ‌شان کنم.
در وهله اول، مشهور است که هیچگاه هیچ امتیازی...
به افکار غالب و قدرت‌های حاکم زمانه‌ام نداده‌ام.
علاوه بر این، با احترام‌گذاشتن نسبت به جمع
هیچگاه هیچ چیز مهمی بیان نشده....
حتی در عصر پریکلس؛
و روی آیینه یخ‌زده پرده...
تماشاچیان چیزی را نگاه نمی‌کنند...
که آن‌ها را به یاد شهروندانِ محترم یک دموکراسی بیندازد.
اما مهم‌تر از همه:
این جمع خاص، که چنین مطلق از آزادی محروم شده...
و با هر سؤاستفاده‌ای مدارا کرده،
کمتر از هر جمع دیگری شایسته احترام است.
تبلیغات‌چیان،
با گستاخی معمول کسانی که می‌دانند مردم معمولاً سعی دارند
هر توهینی که تلافی نمی‌کنند را موجه بدانند،
به‌آرامی مدعی می‌شوند که «مردمی که عاشق زندگی‌اند به سینما می‌روند.»
اما این زندگی و این سینما سر و ته یک کرباس‌اند،
و به همین خاطر است که فرق چندانی نمی‌کند اگر جایشان را عوض کنیم.
عموم سینماروها،
که هیچ‌وقت خیلی بورژوا نبوده‌اند، و دیگر به‌ندرت از طبقه کارگرند،
امروز اکثر قریب به اتفاق از یک لایه اجتماعی‌اند
هرچند لایه‌ای که بسیار متورم شده --
لایه کارمندان ماهر سطح پایین در حوزه‌های مختلف «خدماتی»...
که برای سیستم معاصر تولید بسیار ضروری‌اند:
مدیریت، کنترل، نگهداری، تحقیق، تدریس،
تبلیغات، تفریحات، و نقادی.
همین کافی است تا نشان دهد آنها چیستند.
این جمع که هنوز سینما می‌رود،
شامل جوانان همین نسل نیز هست که صرفاً در حالِ شاگردی...
برای آموختن یکی از این وظایف‌اند.
واقع‌بینی و دست‌آوردهای این سیستم پر زرق و برق،
کافی است که ظرفیت‌های انسانی زیردستانی که تولید کرده را
حدس بزنیم.
آنها نسبت به همه‌چیز گمراه شده‌اند
فقط می‌توانند مزخرفاتِ مبتنی بر دروغ را هیجان‌زده تکرار کنند --
این مزدبگیران بدبخت که خیال می‌کنند صاحب سرمایه‌اند...
این بی‌سوادانِ گیج و بی‌تفاوت که خیال می‌کنند دانش‌آموخته‌اند،
این احمق‌هایی که غرقِ این توهم‌اند که رأیشان معنایی دارد.
شیوه تولید چه بلایی سرشان آورده!
با همه «ترقی اجتماعی»شان همان چیزی که داشتند را هم از دست دادند
و چیزی به دست آوردند که به درد هیچکس نمی‌خورد.
در فقر و حقارت همه سیستم‌های پیشین استثمار شریک‌اند
ولی از طغیان‌ها و انقلاب‌ها علیه آن سیستم‌ها بهره‌ای نبرده‌اند.
از بسیاری جهات یادآور برده‌هایند،
مسکنِ‌شان مثل گله به‌هم‌فشرده است
افسرده، نفرت‌انگیز و ناسالم؛
غذایشان بدمزه و قلابی است؛
بیماری‌هایشان به‌درستی درمان نمی‌شود؛
تحت نظارت جزئی ولی دائمی‌اند؛
و به شکلِ مدرن بی‌سواد نگه داشته می‌شوند...
معتقد به خرافاتِ نمایشی...
که قدرتِ اربابان را تحکیم می‌کند.
آنها برای ارضای صنایع معاصر
به مناطقی بسیار دور از سرزمین خود مهاجرت داده می‌شوند
و در محیط‌های نامناسب تمرکز داده می‌شوند.
آنها فقط اعدادی روی جداولی‌اند که چند دیوانه رسم می‌کنند.
دسته‌دسته در آزادراه‌ها کشته می‌شوند...
و در هر اپیدمی آنفلونزا...
و هر موج گرما،
و با هر اشتباه کسانی که غذایشان می‌دهند؛
در هر ابتکار فنی که برای این یا آن کمپانی سودآور باشد...
و در برنامه‌های توسعه محیطی نقش موش آزمایشگاهی را ایفا می‌کنند.
شرایط وجودیِ دشوارشان...
باعث انحطاط جسمانی، عقلانی و روانی می‌شود.
همیشه مثل کودکانِ حرف‌شنو مورد خطاب قرار می‌گیرند --
که وقتی گفته شد کاری را «باید» انجام دهند...
همیشه فوراً می‌خواهند به انجام‌اش برسانند.
اما مهم‌تر از همه، مثل کودکان عقب‌مانده مورد رفتار قرار می‌گیرند،
مجبور می‌شوند هذیان‌های قلمبه سلمبه‌یِ
یک دوجین تخصص تازه تأسیس و تحمیل‌گر را بپذیرند
که یک روز چیزی می‌گویند...
و فردا درست نقیض‌اش را.
با از دست‌رفتن همه زبان‌هایی که می‌توانستند واقعیت را بیان کنند...
آن‌ها کاملاً از هم بیگانه شده‌اند
(امری که هر گفتگوی واقعی را منتفی می‌سازد.)
بیگانه از هم به خاطر رقابت بیرحمِ‌شان با یکدیگر...
بر سرِ انگشت‌نما شدن در مصرف پوچی
و درنتیجه با حسادتِ بی‌پایه و نامحدود به یکدیگر
آنها حتی از بچه‌های خودشان هم بیگانه شده‌اند،
که در دوره‌های پیشین تنها دارایی کسانی بود که هیچ‌چیز نداشتند.
کنترل این بچه‌ها از همان سنین پایین از آن‌ها گرفته می‌شود ---
این بچه‌ها از هم‌اکنون رقیب آن‌هایند،
که به شکستِ رسوای والدینِ‌شان می‌خندند
و به شکل قابل درکی اصل خود را تحقیر می‌کنند،
بیشتر به اولاد خود نمایش حاکم می‌مانند
تا به خدمتکاران خاصی که به دنیایشان آورده‌اند...
و فقط یک رگه از خون خود را از طبقه‌ی آن خدمتکاران تصور می‌کنند.
در پس این پرده صوری جذبه و شعف...
در میان این زوج‌ها و فرزندانشان...
چیزی جز نگاه‌های نفرت نیست.
اما این کارگران صاحب‌امتیاز در یک جامعه‌یِ کاملاً کالایی شده
فرقشان با برده‌ها در این است که خودشان باید به فکر
مراقبت از خود باشند.
از این جهت بیشتر به رعایا شبیه‌اند،
از آن‌جا که دربست ضمیمه‌یِ یک کمپانی خاص شده‌اند
و وابسته به موفقیتِ آن هستند، ولی چیزی به‌عوض نمی‌گیرند؛ و...
و خصوصاً از این جهت که وادار به اقامت در یک فضای خاص شده‌اند:
همان مدار همیشه-یکسان واحدهای مسکونی، اداره‌ها و آزادراه‌ها
نقاط توریستی، و فرودگاه‌ها.
اما آن‌ها شبیه کارگرانِ مدرن هم هستند...
به خاطر عدم امنیت خاطر و نداشتن پشتیبان،
که در تضاد با خرج‌کردن دائمی است که به آن مقید شده‌اند؛
و از این جهت که مجبورند خودشان را در بازار آزاد بفروشند
بدون آن‌که مالک ابزارهای کار باشند.
به پول نیاز دارند تا کالا بخرند،
چراکه امور طوری تنظیم شده که آن‌ها...
به هیچ چیزی که کالا نشده دسترسی نداشته باشند.
اما شرایط اقتصادی آن‌ها بیشتر شبیه غلامان است،
از این جهت که دیگر حتی به طور لحظه‌ای اختیاردار گردش پولی نیستند
که همه‌یِ فعالیت‌هایشان گرداگردِ آن شکل می‌گیرد.
باید فوراً خرج‌اش کنند
چراکه آنقدر نمی‌گیرند که بتوانند ذخیره کنند.
اما حتی بدین‌ترتیب، دیر یا زود خود را ناچار به استفاده از اعتبار می‌یابند
و اعتبارهایی که به آن‌ها داده شده از حقوقشان کسر شده،
ناچارشان می‌کند حتی بیشتر کار کنند تا خود را از بار قرض آزاد سازند.
از آنجا که توزیع کالاها به طور کامل در اختیار
بنگاه‌های تولیدی و دولت است
سهم آن‌ها از غذا و فضا
هم از جهتِ کمیت و هم از کیفیت نقصان یافته.
هرچند اسماً کارگران و مصرف‌کنندگان آزاد مانده‌اند
همه‌جا موردِ تحقیر قرار می‌گیرند و هیچ شانسی برایِ تلافی ندارند.
دچارِ این خطای ساده‌لوحانه نمی‌شوم
که شرایطِ این برده‌هایِ حقوق‌بگیرِ رده‌بالا را
با شکل‌های پیشین استثمار اقتصادی و اجتماعی یکی کنم.
پیش از همه از آن‌جا که،
اگر آگاهی‌های کاذب...
و درآمد دو سه برابری‌شان را کنار بگذاریم،
از جهت باقی بنجل‌هایی که عملاً همه بازار را تشکیل داده،
آشکارا آنها هم در همان زندگی غمگینی سهیم‌اند...
که باقی دست‌مزدبگیران امروزه زندگی می‌کنند.
درواقع، به خاطر امیدی خام به رفع توجه از این واقعیت نفرت‌انگیز است که...
بسیاری از آنها مدام بابتِ ناراحتی‌شان از این زندگی پوشیده از تجمل شکوه می‌کنند
در حالی که در سرزمین‌های دیگر مردم زیر فقر له می‌شوند.
دلیل دیگری که آنها را با بدبختانِ اعصار گذشته اشتباه نگیریم...
این است که موقعیت اجتماعی‌شان خصائصی دارد که بی‌شک مدرن‌اند.
برای نخستین بار در تاریخ،
متخصصان بسیار حرفه‌ای را می‌بینیم که،
بیرون محل کار، همه کارهایِ خود را خودشان باید برای خود بکنند.
ماشین‌های خود را می‌رانند،
و کم‌کم خودشان باکِ ماشین‌های خود را از بنزین پر می‌کنند؛
خودشان خرید می‌کنند و خودشان به‌اصطلاح آشپزی می‌کنند؛
خودشان در سوپرمارکت‌ها به خود خدمت می‌کنند...
و در چیزهایی که جایگزین رستوران‌های قطار شده.
ممکن است خیلی طول نکشیده باشد تا...
«مدرکِ تخصصی» آبکی‌شان را بگیرند
ولی پس از آنکه آن را با ساعات کار حرفه‌ای عوض کردند
هنوز همه کارها را باید با دستان خود انجام دهند.
عصر ما هنوز نتوانسته خانواده،
پول یا تقسیم کار را ملغا کند؛
با این وجود می‌توان گفت این مردم تا همین حالا...
کاملاً از واقعیتِ عملیِ خود
تهی و محروم شده‌اند.
آنها که هیچ‌گاه چیزی نداشتند آنچه داشتند را هم به سایه فروختند.
طبیعت توهمی ثروت‌هایی که جامعه معاصر مدعی توزیع‌اش است
وقتی بهتر به چشم می‌آید...
(اگر از جهاتِ دیگر به قدر کافی آشکار نشده)
که این حقیقت را مد نظر داشته باشیم که پیش از این هیچ‌گاه یک نظامِ استبدادی
نمی‌توانست با خدمتکاران، متخصصان، و دلقکان درباری خود چنین رفتاری کند.
آنها در خدمت پوچی اضافه‌کاری می‌کنند
و پوچی به عوض جایزه مهر خود را رویشان می‌زند.
این نخستین بار است که مردم فقیر
علی رغم همه شواهد خیال می‌کنند
جزوی از طبقه حاکم اقتصادی‌اند.
این تماشاچیانِ تیره‌بخت کار می‌کنند،
هیچ‌کسِ دیگر برایشان کار نمی‌کند،
کمتر از همه‌یِ مردم مزد می‌گیرند.
حتی فروشندگان خودشان را مدیرِ آن‌ها می‌دانند،
و قضاوت می‌کنند که آیا در قاپیدن کالاهای جایگزین‌شده
که موظف‌اند بخرند هیجان کافی دارند یا نه.
هیچ‌چیز نمی‌تواند از دست رفتن دارایی‌هایشان را پنهان کند
-- نه فقط دارایی‌های مادی‌شان به‌سرعت رو به نقصان می‌رود،
بلکه حقوق قانونی‌شان به دارایی‌های نادری که دارند هم از میان می‌رود.
هیچ ارثی نبرده‌اند،
و چیزی باقی نخواهند گذاشت.
از آن‌جا عموم سینماروها بیش از هر چیزی...
محتاج روبرو شدن با حقایق تلخی‌اند که این‌قدر به آن‌ها نزدیک است
ولی چنین گسترده از آنان دریغ شده،
نمی‌توان انکار کرد فیلمی که برایِ یک بار هم که شده...
این کار دشوار را بر عهده گرفته...
و برایشان آشکار کند که مشکلاتِ‌شان نه آن‌قدرها که خیال می‌کنند اسرارآمیز است،
و نه احتمالاً حتی علاج‌ناپذیر...
اگر بتوانیم از پس الغای دولت و طبقات برآییم --
نمی‌توان انکار کرد که چنان فیلمی لااقل یک امتیاز دارد.
امتیاز دیگری نخواهد داشت.
این جمع، که دوست دارد وانمود کند در هر کاری خبره است
ولی در واقع هیچ کاری نمی‌کند جز کارهایی که مجبور شده بکند،
،ناسازگاری فزاینده غذایی که می‌خورد هوایی که تنفس می‌کند،
و مسکنی که در آن اقامت دارد را
منفعلانه می‌پذیرد --
جمعی که تنها وقتی به تغییرراعتراض می‌کند که در سینمایی ظاهر شود...
که بدان عادت کرده.
و درواقع به نظر می‌رسد این تنها عادتش باشد که شایسته احترام است.
مدت‌هاست به نظر می‌رسد من تنها کسی‌ام که در این حوزه به آن حمله می‌کنم.
بقیه فیلم‌سازان،
حتی آنهایی که به قدرِ کافی به‌روز هستند که چند چیزی که تاکنون گفته‌اند را تکرار کنند...
و مدِ روز مطبوعات باشند،
هم‌چنان معصومیتِ این جمع را مسلم می‌شمارند،
هم‌چنان همان قراردادهایِ قدیمی سینما را به کار می‌گیرند تا همان افسانه‌ها
را نشان دهند، با حضورِ بازیگرانی که به جایِ آن جمع زندگی می‌کنند
-- ستاره‌هایی که خصوصی‌ترین روابطشان از سوراخ کلید رسانه‌ها زیر نظر گرفته می‌شود.
سینمایی که درباره‌اش حرف می‌زنم...
تقلیدِ آشفته‌ای از یک زندگی آشفته است.
محصولی که استادانه به‌نحوی طراحی شده که هیچ‌چیز را منتقل نکند.
کمک می‌کند یک ساعت ملال را با انعکاسی از همان ملال تلف کنند.
این تقلیدِ پست، فریبِ عصرِ حاضر...
و شاهدِ دروغینِ آینده است.
انبوهِ افسانه‌ها و نمایش‌های باشکوهش
به هیچ کاری نمی‌آیند جز یک انباشتِ بیهوده‌یِ...
تصاویری که زمان جارو می‌کند.
چه احترام بچگانه‌ای به تصاویر!
این نمایشگاهِ خودپرستی خوب به این تماشاچیانِ رذل می‌آید،
که مدام میانِ هیجان و نومیدی در نوسان‌اند؛
ذائقه ندارند چراکه هیچ‌گاه هیچ تجربه‌یِ شادی از هیچ‌چیز نداشته‌اند،
ولی به تجاربِ ناشادشان اعتراف نمی‌کنند...
چراکه علاوه بر ذائقه شهامت نیز ندارند.
به همین خاطر است که هربار جمعی یا انفرادی، به دامِ
هرگونه فریبی می‌افتند
که با خودبینیِ ساده‌لوحانه‌شان جور شود.
حیرت‌انگیز است که هنوز احمق‌هایی در میانِ...
تماشاچیانِ متخصص پیدا می‌شوند که برایِ آموزشِ دیگر تماشاچیان استخدام شده،
علی‌رغم همه‌یِ شواهدِ نقیض...
ادعا می‌کنند «متعصبانه» است...
حقیقتی را در فیلم شرح دهیم...
مگر آنکه با تصاویر تأیید شود.
آخرین مد در میانِ نوکرانِ روشنفکری...
آن است که حسودانه هرچیزی که نوکری‌شان را توضیح دهد...
«گفتمانِ تسلط» بنامند.
ولی در برابرِ تعصب‌هایِ مضحکِ اربابانِ حقیقی‌اش،
چنان با آن‌ها هم‌ذات‌پنداری می‌کند که اصلِ وجودِشان را متوجه نمی‌شود.
چه را باید با تصاویر اثبات کرد؟
هیچ‌گاه هیچ‌چیز اثبات نشده مگر با حرکتِ واقعی...
که شرایطِ موجود را نفی کند --
یعنی، سازمانِ روابطِ تولیدِ موجود...
و شکل‌هایِ آگاهیِ دروغین که برپایه‌ی آن روابط شکل گرفته.
هیچ عقیده نادرستی تاکنون به خاطرِ نداشتنِ تصاویرِ زیبا شکست نخورده.
آنهایی که خیال می‌کردند سرمایه‌داران می‌توانند...
با افزایشِ دائمیِ عقلانیت...
به طورِ دائمی خوشی ما را افزایش داده و لذاتی متنوع‌تر...
از پیش در قبالِ قدرتِ خریدمان عرضه کنند،
سخنگویانی بسیار باستعداد دیده خواهند شد؛
و آنهایی که به آن بوروکرات‌های استالینیستِ تشکیل‌دهنده حزبِ
طبقه کارگر اعتقاد دارند دهن‌کجی کارگران دیده خواهند شد.
تصاویر موجود فقط دروغ‌های موجود را تقویت می‌کنند.
داستان‌های احساسی سازه‌های بنیادی سینما را تشکیل می‌دهند.
شخصیت‌های ابدی‌شان از تئاتر و رمان گرفته شده،
ولی بر رویِ صحنه‌یِ وسیع‌تر و متحرک‌تری اجرا می‌شوند...
با پوشش و محیطی که بهتر به چشم می‌آید.
این نه یک فنِ خاص، بلکه یک جامعه خاص است،
که سینما را به این شکل ساخته.
می‌توانست شاملِ تحلیل‌های تاریخی،
نظریات، مقالات و خاطرات باشد.
می‌توانست شامل فیلم‌هایی نظیرِ این باشد که حالا دارم می‌سازم.
در این فیلم، به عنوانِ مثال، فقط چند حقیقت را...
بر رویِ پس‌زمینه‌ای از تصاویر بیان می‌کنم که همه دروغین یا مبتذل‌اند.
این فیلم پاره‌تصاویری که تشکیل‌اش داده‌اند را تحقیر می‌کند.
نمی‌خواهم هیچ بخشی از زبانِ این هنرِ تاریخ‌گذشته را نگه دارم،
مگر شاید تصویرِ معکوس از تنها دنیایی که دیده می‌شود،
و تصویر تعقیبی در پیِ تصوراتِ گریزانِ یک عصر.
به خود افتخار می‌کنم که با سرِ هم کردن هر زباله‌ی دم دست فیلمی ساخته‌ام؛
و این را مفرح می‌یابم که مردمی از آن شکایت می‌کنند...
که تمام زندگی‌شان تحتِ تسلط هرگونه زباله‌ای است.
لایق نفرت فراگیرِ جامعه‌ زمانه‌ام بوده‌ام
و می‌رنجیدم اگر به چشمانِ چنان جامعه‌ای،
لایقِ چیز دیگری می‌بودم.
اما متوجه شده‌ام که این سینما است...
که به افراطی‌ترین و عمومی‌ترین شکل دچارِ غضب‌اش کرده‌ام.
این تنفر چنان شدید است که تاکنون، در این حوزه بسیار کمتر
مورد سرقتِ هنری قرار گرفته‌ام تا حوزه‌های دیگر.
اصلِ وجودِ من به عنوان یک فیلم‌ساز عموماً یک نظریه‌یِ تکذیب‌شده است.
از همین رو خود را بیرون از همه قواعدِ ژانر می‌یابم.
اما همان‌طور که سویفت اشاره کرده،
«این خرسندیِ کمی نیست که...
اثری را عرضه کنیم که ورایِ همه نقدها باشد.»
آنچه این عصر نوشته و فیلمبرداری کرده چنان در خور تحقیر است که
تنها راهی که کسی در آینده بتواند آن را کمترین توجیهی بکند
این خواهد بود که مدعی شود عملاً هیچ آلترناتیوِ دیگری وجود نداشته --
که به دلایل مبهمی هیچ چیز دیگر ممکن نبوده.
مایه تأسفِ آن‌هایی که به چنین بهانه زشتی تنزل یافته‌اند،
مثال‌های من کافی خواهد بود تا آن را ابطال کند.
و از آنجا که این کار افتخارآمیز نیازمندِ...
زمان و زحمتِ نسبتاً کمی بود...
هیچ دلیلی ندارم که از آن طفره بروم.
برخلاف آنچه برخی ممکن است بخواهند تصور کنند،
به سختی می‌توانیم انتظارِ...
ابتکاراتِ انقلابی از کسانی داشته باشیم که حرفه‌شان...
حفظِ انحصارِ صحنه تحتِ شرایطِ اجتماعیِ موجود است.
آشکار است که چنان ابتکاراتی فقط توسطِ افرادی می‌تواند انجام پذیرد...
که موردِ خصومت و آزارِ جهانی قرار گرفته‌اند،
نه آن‌هایی که بودجه‌یِ دولتی می‌گیرند.
عمومی‌تر از این، علی‌رغمِ توطئه‌یِ سکوت در این مورد،
با اطمینان می‌توان گفت...
که هیچ مخالفتِ حقیقی صورت نمی‌گیرد...
که مایه‌یِ ترقیِ اجتماعیِ...
اشخاصِ مخالف شود...
به‌نحوی که شاید حتی بدونِ آن نمی‌کردند.
یک مثالِ شناخته‌شده
تزئیناتِ سیاسی و مقاماتِ اتحادیه‌های کارگری است،
که همیشه آماده‌اند انجام خواسته‌های کارگران را...
برای هزار سال دیگر به تعویق بیندازند...
تا نقش خود به عنوانِ مدافعینِ‌شان تحکیم کنند.
به نوبه‌یِ خود، اگر توانسته‌ام این‌قدر برای سینما دل بسوزانم،
به این خاطر است که جای دیگر قانون‌شکن‌تر بوده‌ام.
از همان آغاز خود را وقفِ برانداختنِ این جامعه کرده،
و به همین ترتیب عمل کردم.
این موقعیت را وقتی انتخاب کردم که...
تقریباً همه‌یِ معتقدان به این جامعه‌یِ پست
(چه نسخه بورژوایی یا نسخه بوروکراتیک)
انتظارِ امیدبخش‌ترین آینده را داشتند.
و از آن‌وقت تاکنون، برخلافِ بسیاری
نظرات‌ام را گاه و بیگاه با تغییر زمانه عوض نکرده‌ام؛
بلکه این زمان است که مطابقِ نظراتم پیش رفته.
به همین دلیل است که چنین عداوتی در میانِ برخی همعصرانم برانگیخته‌ام.
بنابراین، به جایِ اضافه‌کردن یک فیلم به هزاران فیلم معمولی،
ترجیح می‌دهم توضیح دهم که چرا چنین کاری نخواهم کرد.
من می‌خواهم ماجراهای احمقانه
که معمولاً در سینما تکرار می‌شوند
را با بررسیِ یک موضوع مهم جایگزین کنم: خودم.
گاهی سرزنش شده‌ام -- به‌غلط، به نظرِ خودم --
که فیلم‌های دشواری می‌سازم.
الآن می‌خواهم واقعاً چنان فیلمی بسازم.
خطاب به کسانی که ناراحت از آن‌اند که نمی‌توانند همه‌یِ اشارات را بفهمند،
یا کسانی که حتی اعتراف می‌کنند هیچ ایده‌ای ندارند که به چه می‌خواهم برسم،
صرفاً پاسخ می‌دهم که باید خود را بابتِ سترونی و عدمِ آموزش سرزنش کنند...
نه روش‌های مرا؛
آنها وقتشان را در دانشگاه...
برای خریدن قطعات زوار در رفته‌یِ علم دستِ دوم تلف کرده‌اند.
در توجه به داستانِ زندگی‌ام،
برایم آشکار است که نمی‌توانم یک «اثر» سینمایی...
به معنایِ مرسوم‌اش تولید کنم.
گمان کنم شکل و محتوای ارتباط حاضر نیز هرکسی را...
قانع خواهد کرد که همین‌طور است.
پیش از هرچیز باید دروغ‌ترین افسانه‌ها را انکار کنم،
و در این کار به‌نوعی نظریه‌پرداز انقلاب‌ام.
انسان‌های خرد عصر حاضر معتقدند...
امور را به واسطه‌یِ نظریه دیده‌ام،
یک ساختمانِ نظری هستم --
نوعی معماریِ روشنفکرانه که تصور می‌کنند برایِ دخول
کافی است آدرسش را بدانند،
و ممکن است ده سال بعد، با عوض‌کردنِ چند ورق کاغذ،
خودشان به‌نحوی اصلاح‌اش کنند
که به قدرتِ نظریِ قاطعی دست یابند که پیروزی‌شان را تضمین کند.
اما نظریات فقط برای این ساخته می‌شوند که در جنگِ زمان بمیرند.
آنها هم باید مثل واحدهای نظامی در زمان مناسب به میدان فرستاده شوند؛
و لیاقت‌ها یا نواقصِ‌شان هرچه باشد
فقط وقتی می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند که در اختیار باشند.
مدام باید تعویض شوند چراکه دائماً از کار می‌افتند،
در پیروزی‌های قاطع حتی بیشتر از شکست‌های مقطعی خراب می‌شوند.
به‌علاوه، هیچ دوره‌ی تاریخیِ زنده‌ای هیچ‌گاه از یک نظریه پدید نیامده؛
با یک بازی شروع شدند، یا درگیری، یا سفر.
آنچه جومینی درباره‌یِ جنگ گفت را می‌توان درباره‌یِ انقلاب هم گفت:
«جنگ نه یک علمِ یقینی یا تعصب‌آمیز، بلکه،
هنری تابعِ چند اصلِ عمومی است،
و حتی بیش از آن، یک نمایشِ هیجان‌آور است.»
ما چه هیجاناتی داریم؟ و ما را به کجا رسانده‌اند؟
بیشترِ مردم، بیشترِ اوقات،
چنان مایل به پیروی از دیگران هستند...
که حتی وقتی پیشنهاد می‌کنند علیهِ بالا تا پایینِ زندگی انقلاب کنیم،
تا به وضعِ سالمی برسیم و همه‌چیز را تغییر دهیم،
هیچ اشکالی در این نمی‌بینند که مسیرِ یادگیریِ دانشی را دنبال کنند که
در اختیارشان قرار دارد...
و بعد از یک یا دو منصب...
به اندازه کفایتشان (یا کمی بیشتر) حقوق دریافت کنند.
به همین دلیل است کسانی که ما را از افکارشان درباره‌یِ انقلاب بهره‌مند می‌سازند
معمولاً مانع از این می‌شوند که بفهمیم واقعاً چطور زیسته‌اند.
اما من، که آنگونه کسی نیستم، تنها می‌توانم داستانِ
«شوالیه‌ها و بانوان، بازوان و عشق‌ها،
گفتگوهایِ دلاورانه و ماجراجویی‌های شجاعانه»ی...
یک عصرِ بی‌مانند را بگویم.
دیگران ممکن است گذشته‌یِ خود را صرفاً نسبت به
پیشرفتِ‌شان در یک حرفه تعریف کرده و اندازه بگیرند،
یا با توجه به انواعِ کالاهایی که به دست آورده‌اند،
یا در برخی موارد، با انباشته‌یِ خود از مقبولیتِ اجتماعیِ...
آثار علمی یا زیباشناسی‌شان.
بدونِ پذیرش هیچ قالب یا مرجعی،
وقتی به پشتِ سر، به گذر از این زمانه‌یِ مغشوش می‌نگرم، تنها چیزی که می‌بینم
سازه‌هایی‌اند که آن را برایِ من ساخته‌اند
یا کلمات و چهره‌هایی که یادآور آنهایند --
روزها و شب‌ها، شهرها و آدم‌ها،
و در زیرِ آن، جنگی بی‌انقطاع.
زندگی‌ام را در چند کشور در اروپا گذراندم،
و در نیمه‌یِ قرن بود، وقتی نوزده ساله بودم،
که یک زندگیِ مستقل را آغاز کردم؛
و فوراً خود را در خانه همراهِ بدآوازه‌ترین همنشینان یافتم.
در پاریس،
شهری که چنان زیبا بود که بسیاری ترجیح می‌دادند آنجا فقیر باشند...
تا در جای دیگر ثروتمند.
حالا، که دیگر چیزی از آن نمانده، چه‌کسی می‌تواند این را بفهمد،
جز آنانی که جلال و شکوهش را به یاد می‌آورند؟
دیگر چه‌کسی لذت‌ها و خستگی‌هایی که ما در این محلات داشتیم را
چه‌کسی می‌شناسد، وقتی همه‌چیز چنین ملال‌آور شده؟
«این‌جا منزلِ پادشاهِ باستانیِ وو بوده
اکنون روی خرابه‌هایش به‌آرامی علف سبز می‌شود.
آنجا، کاخِ پنهاورِ تسین است،
زمانی چنان باشکوه و ترسناک.
همه‌یِ اینها تا ابد نابود شده‌اند --
وقایع، آدمها،
همه‌چیز دائماً در گریزند،
مانندِ امواجِ پیوسته‌یِ یانگ‌تسه...
که در دریا ناپدید می‌شوند.»
پاریسِ آن زمان، در محدوده‌یِ بیست منطقه‌اش،
هیچگاه کاملاً خواب نبود؛
هرشب ممکن بود یک مست از محله‌ای به محله‌یِ دیگر برود.
ساکنین‌اش هنوز بیرون رانده و متفرق نشده بودند.
مردمی باقی بودند...
که هزاران بار خیابانهای خود را سنگ‌فرش و چندباری پادشاه را فراری داده بودند.
حاضر نبودند داخلِ تصاویر زندگی کنند.
وقتی در شهر خود می‌زیستند،
هیچکس جرئت نداشت مجبورشان کند که محصولاتی را بخورند و بنوشند...
که شیمیِ تقلب هنوز جرئت نکرده بود اختراع کند.
خانه‌های مرکز هنوز رها نشده، یا به
تماشاچیانِ سینمایی که جای دیگر زیر سقف‌های بی‌پناهِ دیگری
زاده شده‌اند فروخته نشده بود،
سیستم کالایی مدرن هنوز کاملاً آشکار نکرده بود که...
با یک خیابان چه می‌تواند بکند.
طراحان شهری هنوز کسی را مجبور نکرده بودند برای خوابیدن سفری طولانی کند.
فسادِ حکومتی هنوز...
آسمانِ صاف را...
با مهی از دود سیاه نکرده بود که اکنون همیشه رویِ..
گردشِ مکانیکیِ چیزها
در این دره‌یِ مخروبه‌ها را پوشانده.
درخت‌ها هنوز از خفگی نمرده بودند؛
ستاره‌ها هنوز با گسترش بیگانگی ناپدید نشده بودند.
مثلِ همیشه، دروغگوها در قدرت بودند؛
اما توسعه اقتصادی هنوز ابزار لازم در اختیارشان نگذاشته بود...
که درباره‌یِ همه‌چیز دروغ بگویند،
یا برایِ تصدیق دروغ‌های خود...
محتوایِ واقعیِ همه‌یِ تولیدات را دروغین کنند.
آدم آن‌وقت متحیر می‌شد اگر می‌فهمید همه‌یِ کتاب‌هایی که اخیراً
از سیمان و سنگ سروده شده‌اند در پاریس چاپ یا ساخته شده‌اند،
و نیز همه‌یِ بناهایی که از آن وقت تاکنون از سفسطه‌های کور ساخته شده،
همان‌قدر متحیر می‌شد که امروز، اگر ظاهرشدنِ ناگهانی...
یک دونتلو یا یک توسیدید را ببیند.
موسیل در «انسانِ بی‌کیفیت» می‌گوید
«پیگیری‌هایِ روشنفکرانه‌ای هست که در آن انسان ممکن است
به نوشتنِ یک مقاله‌یِ شفاف بیشتر افتخار کند تا یک کتابِ کلفت.
به عنوانِ مثال، اگر کسی کشف کند تحتِ شرایطِ خاصی،
که تاکنون دیده نشده، سنگ‌ها می‌توانند حرف بزنند،
فقط نوشتنِ چند صفحه موردِ نیاز خواهد بود...
تا چنان پدیده‌یِ انقلابی را بیان کند.»
بنابراین خود را به چند کلمه محدود می‌کنم تا اعلام کنم،
دیگران هرچه بگویند،
پاریس دیگر وجود ندارد.
تخریبِ پاریس یک مثالِ برجسته...
از بیماریِ مهلکی است که در حالِ نابودکردنِ همه‌یِ شهرهایِ بزرگ است،
و آن بیماری به نوبه‌یِ خود فقط یکی از علائمِ بیشمارِ
فسادِ مادیِ این جامعه است.
اما پاریس بیش از بقیه از دست داده است.
زمانی جوانی در این شهر چه نعمتی بود...
با چنان شعله‌یِ اشتیاقی می‌درخشید.
همان‌وقت‌ها در ساحلِ سمتِ چپِ رودخانه --
نمی‌توانستی دو بار به همان رودخانه وارد شوی،
یا همان جسمِ گذرا را دو بار لمس کنی --
محله‌ای که منفی‌ها آنجا بارگاه داشتند.
خصوصاً در دوره‌هایی که دچارِ تغییراتِ خطیر شده‌اند عادی است،
که حتی برایِ آدم‌های مبتکر دشوار باشد...
خود را از انبوهِ افکارِ کهنه آزاد سازند...
و سعی کنند فقط چندتایی را نگاه دارند،
که می‌بینند غیرِ ممکن است کامل ردشان کنند و خطا و بی‌ارزش بنامد،
این مدعیات به طورِ جهانی پذیرفته می‌شوند.
هرچند، باید این را هم ذکر کرد که وقتی کسی تجربه‌یِ عملی از این نوع موقعیت داشته باشد،
می‌داند این مشکلات وقتی رفع می‌شوند که...
گروهی از مردم مبنایِ وجودِ حقیقیِ خود را...
انکارِ تعمدیِ چیزهایی قرار دهند که به طورِ جهانی پذیرفته شده،
و نسبت به پی‌آمدهای این امر بی‌تفاوت باشند.
به نظر می‌آمد کسانی که در این محله جمع شده بودند...
از همان ابتدا و به طورِ عمومی تنها اصلِ عملیِ خود را چیزی قرار داده‌اند...
که «مردِ پیرِ کوهستان» هنگامِ مرگ از میانِ همه‌یِ پیروانِ بنیادگرا...
تنها به وفادارترین نایب‌اش افشا کرد:
«هیچ‌چیز حقیقی نیست، همه‌چیز مجاز است.»
آنها اهمیتی به
معاصرانی که همراهی‌شان نمی‌کردند نمی‌دادند،
و فکر می‌کنم در این کار محق بودند؛
و وقتی از کسی نقلِ قول می‌کردند،
کسی مثلِ آرتور کراوان فراری از هفده کشور بود،
یا شاید سارقِ تحصیل‌کرده لاسنار.
در این فضا، افراط‌گرایی مستقل از هیچ هدفی پذیرفته شده بود،
و محدودشدن به یک پروژه را تحقیر می‌کرد.
جامعه‌ای که همان‌وقت هم تلوتلو می‌خورد ولی هنوز به این مطلب آگاه نشده بود
چراکه قوانینِ کهن در هر جایِ دیگری موردِ احترام بودند،
ناگهان صحنه را برایِ بخشی از جامعه باز کرد که همیشه وجود داشتند
ولی معمولاً سرکوب می‌شدند:
ته‌مانده‌های اصلاح‌ناپذیر؛ نمکِ زمین؛
مردم با صداقتِ تمام آماده بودند که دنیا را به آتش بکشند...
فقط به خاطرِ درخشش‌اش.
«بندِ ۴۸۸.
سنِ بلوغ ۲۱ سال است؛
فردی به آن سن قادر به انجامِ همه‌یِ اعمالِ زندگیِ مدنی است.»
«باید دانشی درباره‌یِ موقعیت‌ها ساخته شود،
که سازه‌هایی از روان‌شناسی، آمار، شهرسازی و اخلاق را
به عاریه خواهد گرفت.
این سازه‌ها باید در جهتِ هدفِ کاملاً جدیدی متمرکز شوند:
ساختِ آگاهانه‌یِ موقعیت‌ها.»
«اما تو این فیلم هیچ‌کس درباره‌یِ ساد حرف نمی‌زنه.»
«نظم حکم‌فرماست ولی حکم نمی‌راند.»
"Gun Crazy. You remember. That’s how it was.
No one was good enough for us.
And yet...
Hailstones striking banners of glass. We won’t forget this cursed planet."
«بندِ ۴۸۹.
بالغی که معمولاً در وضعیتِ کندذهنی یا جنون باشد،
یا کسی که مدام دچارِ غضب می‌شود،
باید تحتِ حفظ نگهداری شود...
حتی اگر در زمانِ فی‌مابین سالم باشد.»
«یک بارِ دیگر، پس از همه‌یِ سؤالاتِ بی‌موقع...
و پیرشدنِ جوانان،
شب از بالا تاریک می‌شود.»
«مثلِ بچه‌های گم‌شده ماجرایِ تمام‌نشده‌مان را زندگی می‌کنیم.»
فیلمی در آن زمان ساختم،
که به طورِ طبیعی همه‌یِ زیباشناسی‌های پیشرفته را دچارِ غضب کرد،
از اول تا آخر شبیهِ این بود؛
و آن جملاتِ رقت‌انگیز رویِ پرده‌ای کاملاً تهی بیان می‌شدند،
و با فاصله‌هایِ سکوتِ به‌شدت طولانی منقطع می‌شدند که...
در طولِ‌شان پرده کاملاً سفید می‌ماند.
برخی، بی‌شک، دوست دارند باور کنند که این تجربه‌ای بودکه باعثِ...
رشد و تکاملِ استعدادها یا انگیزه‌هایم شد.
تجربه‌ای تکامل‌دهنده‌یِ چیزهایی که من از همان‌وقت منکرشان بوده‌ام؟
مرا نخندانید.
چطور ممکن است کسی که در زمانِ جوانی...
مبارزه کرد تا در سینما آن‌قدر غیرِ قابلِ تحمل باشد...
وقتی پیرتر شد باید موردِ قبول‌تر از آب درآید؟
چیزی که آن‌قدر بد بوده هیچ‌گاه نمی‌تواند واقعاً پیشرفت کند.
ممکن است بگویند «با بالارفتنِ سن عوض شده»؛
اما نیز همان‌طور مانده.
هرچند جمعِ ممتازِ این پایتختِ لحظه‌ایِ آشوب...
شامل تعدادِ مشخصی دزد...
و معمولاً چند قاتل بود،
ولی مشخصه‌یِ عمده‌یِ زندگیِ ما عدمِ فعالیتی حیرت‌انگیز بود؛
و از میانِ همه‌یِ جنایات و تعدی‌هایی که مقامات تقبیح می‌کردند،
این را خطرناک‌ترین می‌یافتند.
بهترین هزارتوی ممکن برایِ گیرانداختنِ مهمانان بود.
کسانی که دو سه روز آنجا می‌ماندند دیگر نمی‌توانست ترکش کنند،
لااقل تاوقتی که هنوز وجود داشت؛
اما در همان زمان، اکثریتِ افراد پایان‌یافتنِ...
دوره‌یِ خود را دیده بودند.
هیچ‌کس این چند خیابان و میز که «بهترین زمان»
در آن‌ها کشف شده بود را ترک نمی‌کرد.
همه افتخار می‌کردند که ناچار از
چنان مبارزه‌یِ خطرناک و بزرگی شده‌اند؛
و در واقع، باور نمی‌کنم هیچ‌یک از آنان که آن راه را رفتند...
هیچ‌گاه کوچکترین اعتبارِ خوبی در جهان به دست آورده باشند.
مشروبی که هریک از ما در روز می‌نوشیدیم بیش از دروغ‌هایی بود
که یک اتحادیه‌یِ کارگری در طولِ یک اعتصابِ خودجوش می‌گوید.
گنگ‌های پلیس، که توسط خبرچینانِ بی‌شمار هدایت می‌شدند،
مدام به هر بهانه به هر جایی حمله می‌کردند --
بیش از هرچیز دنبالِ مواد بودند...
و دخترهایِ زیر هیجده سال.
وقتی خیلی بعدتر سرودی را شنیدم که زندانی‌ها در ایتالیا می‌خوانده‌اند...
یادِ جنایت‌کارهایِ فریبنده و زنانِ جوانِ مغروری افتادم،
که در آن کلوب‌هایِ تاریک همراهی‌شان می‌کردم
-- سال‌ها چنان گذشته که
آن‌وقت‌ها یک شبِ ما می‌گذشت --
«آنجاست که آن دختران جوانی را می‌یابی که همه‌چیز می‌دهند؛
نخست سلام، و بعد دستِ‌شان را...
ناقوسی در ویا فیلانگیری هست؛
که هروقت صدا می‌کند، کسی محکوم شده...
گلِ جوانی در زندان می‌میرد.»
آن‌ها هرگونه توهمِ ایده‌ئولوژیک را تحقیر می‌کردند...
و نسبت به چیزی که ممکن بود بعداً اثبات شود کاملاً بی‌تفاوت بودند،
این محکومان به بیانِ صریحِ چیزی که رخ می‌داد اهانت نمی‌کردند.
گذاشتنِ نقطه‌یِ پایانی بر هنر،
اعلامِ صریحِ این مطلب در وسطِ یک کلیسا که خدا مرده،
دسیسه‌چینی برایِ منفجرکردنِ برجِ ایفل --
اینها برخی هوس‌های کوچک و رسوای کسانی بود...
که شیوه زندگی‌شان چنان رسوایی بزرگی بود.
آنها از خود می‌پرسیدند چرا برخی انقلاب‌های خاص شکست خورده‌اند؟
و آیا پرولتاریا واقعاً وجود دارد؟
و اگر هست، چیست؟
اچنین که درباره‌یِ این مردم حرف می‌زنم، ممکن است تصور شود دستِ‌شان می‌اندازم؛
اما این‌طور نیست.
شرابِ‌شان را نوشیده‌ام و به آنان وفادار خواهم ماند.
و باور دارم همه‌یِ کارهایی که از آن‌وقت کرده‌ام...
از هیچ جهتی مرا بهتر از آنها نکرده.
با توجه به قدرتِ روزافزونِ عادت و قانون،
که دائماً تحتِ فشارمان قرار می‌داد،
هیچ‌یک از ما مطمئن نبود که آخرِ هفته هم همان‌جا باشد.
ولی همه‌یِ چیزهایی که دوست داشتیم آنجا بودند.
زمان آنجا شدیدتر از هر جایِ دیگر می‌گذشت، و به‌زودی تمام شد.
حس کردیم زمین لرزید.
خیلی‌ها خودکشی کردند.
و به قولِ یک شعر «مشروب و شیطان
کار بقیه را تمام کرد».
در نیمه‌راهِ سفرِ زندگیِ حقیقی،
خود را در محاصره‌یِ مالیخولیایی محزون یافتیم،
که در شوخی‌هایِ غم‌ناکِ...
کافه‌هایِ جوانی منعکس می‌شد.
"’Tis all a checkerboard of nights and days,
where Destiny with men for pieces plays:
hither and thither moves and checks and slays,
and one by one back in the closet lays."
"How many ages...
hence shall this our lofty scene be acted over,
in states unborn and accents yet unknown!"
«نوشتن چیست؟
نگهبانِ تاریخ...
انسان چیست؟
برده‌یِ مرگ، مسافری در حالِ گذر،
مهمانی رویِ زمین...
دوستی چیست؟
تساویِ دوستان.»
«برنارد، تو از دنیا چه می‌خواهی؟
هیچ‌چیز سراغ داری که راضی‌ات کند؟
زن ناپدید می‌شود، مثلِ یک روحِ فراری،
که وقتی که نزدمان بود
نوعی رضایت ایجاد می‌کرد،
وقتِ بیداری جز ناراحتی‌اش نمی‌ماند.
می‌گفت برنارد، برنارد،
این جوانیِ سبز تا ابد نمی‌ماند.»
اما واقعیتِ ناآرام و گریزناپذیرِ معاصر را
هیچ سخنی بهتر از آن مثلِ باستانی بیان نکرده و به خود بازنمی‌گرداند،
که حرف‌حرف مثلِ هزارتویِ گریزناپذیری ساخته شده
و از همین‌رو اتحادِ فرم و محتوایِ پوچی را کامل می‌کند:
In girum imus nocte et consumimur igni.
در تاریکی می‌چرخیم، آتش می‌خوردمان.
«یک نسل می‌گذرد، و دیگری می‌آید،
اما زمین تا ابد زنده است.
خورشید برمی‌خیزد و فرو می‌رود،
و آنجا که طلوع می‌کند...
همه‌یِ رودخانه‌ها به دریا می‌ریزند؛
ولی دریا پر نمی‌شود؛
رودخانه‌ها به همان‌جایی بازمی‌گردند،
که از آن آمده‌اند.
هرچیز فصلی دارد،
و در زیرِ عرش هر کاری زمانی دارد...
زمانی برای کشتن و زمانی برایِ التیام‌بخشیدن؛
زمانی برایِ شکستن و زمانی برایِ ساختن؛
زمانی برای دریدن و زمانی برای دوختن؛
زمانی برای ساکت ماندن و زمانی برایِ حرف‌زدن...
بهتر آنکه آرزوی خود را ببیند
تا چیزی آرزو کند که نمی‌شناسد:
این مایه‌یِ دلسردی و آزردگیِ روح است...
چرا باید انسان چیزی را بجوید که برتر از اوست،
وقتی که نمی‌داند در طیِ این زمان که
مثلِ سایه می‌گذرد
چه بهره‌ای از روزهایِ خود رویِ زمین می‌برد؟»
«نه، بگذارید از رودخانه بگذریم،
و زیرِ سایه‌یِ آن درختان استراحت کنیم.»
آنجا بود که به این استقامت دست یافتیم...
که در تمامِ روزهایِ زندگی با ما بوده،
و برخی از ما را قادر ساخته چنین سبک‌دلانه...
با تمام جهان بجنگیم.
و درباره‌یِ خودم به طور خاص،
فکر می‌کنم شرایطِ آن دوره، آموزشی بود...
که مرا قادر ساخت از زنجیرِ حوادثِ بعدی بگذرم
که شاملِ چنان خشونت‌ها و چنان شکست‌هایی بودند
و بر بسیاری مردم چنان گران آمدند
-- چنان از آن سال‌ها گذشتم که انگار کاردی در دست داشته باشم.
شاید اگر پروژه‌یِ آغازشده‌یِ دیگری را می‌یافتیم که
به نظرمان شایسته‌یِ حمایت برسد
دیگر آن‌قدر تندرو نمی‌شدیم.
اما چنان پروژه‌ای وجود نداشت.
تنها جنبشی که می‌خواستیم را...
می‌بایست خودمان تعریف و اجرا کنیم.
چیزی بالایِ ما نبود که محترم‌اش داریم.
کسی که این‌طور فکر و عمل می‌کند،
دلیلی ندارد که زیاد به حرفِ کسانی گوش کند...
که شرایطِ موجود را...
چیزِ خوبی می‌پندارند یا حتی فکر می‌کنند...
باید با آن مدارا کرد؛
یا به حرفِ کسانی که از راهی که مدعی‌اند منحرف شده‌اند؛
یا حتی، گاهی، به حرفِ کسانی هم که قضیه را با سرعتِ کافی نمی‌گیرند.
کسانِ دیگری، سال‌ها بعد،
انقلابِ زندگیِ روزمره را...
با صدایِ خجالتی و قلم‌هایِ فاحشه‌شده تبلیغ کردند --
ولی از دور...
با اطمینانی آرام به مشاهداتِ نجومی.
اما این‌که کسی که واقعاً در تلاشی از این جنس مشارکت داشته باشد،
و از فاجعه‌هایِ کورکننده جان به در برده باشد،
چنان موقعیتِ آسانی نیست.
تندی و سردی‌هایِ چنان زمانه‌ای هرگز رهایت نمی‌کند.
باید راهی برای زیستنِ روزهایِ پیشِ رو کشف کنی...
به‌نحوی که ارزشِ چنان وجودی را داشته باشد.
می‌خواهی آن نخستین تجربه‌یِ غیرِقانونی‌بودن را امتداد دهی.
چنین است که، کم‌کم،
عصرِ جدیدی از آتش‌سوزی‌ها افروخته شد که..
هیچ‌یک ما که در این لحظه زنده‌ایم پایانش را نخواهیم دید.
فرمانبرداری مرده.
شگفت‌انگیز است توجه کنیم اختلالاتی که...
از یک محله‌یِ کوچک، حقیر و بی‌دوام آغاز شدند...
به تکان‌دادنِ همه‌یِ دنیا رسیده‌اند.
(اگر جامعه هماهنگ و قادر به کنترلِ نیروهایِ خود بود،
آن روش‌ها آشکارا...
هیچ‌چیز را نمی‌توانستند تکان بدهند.
اما اکنون آشکار شده که جامعه‌یِ ما درست ضدِ آن است.)
به نوبه‌یِ خود، از هیچ کاری که کردم پشیمان نیستم؛
و چنین که هستم، باید اعتراف کنم که به هیچ وجه...
نمی‌توانم تصور کنم که چطور می‌توانستم...
کارِ دیگری بکنم.
جناحِ ما، با خشونت و دشواریِ نخستین مرحله‌یِ درگیری
به یک موضعِ ایستا و
صرفاً دفاعی رانده شد.
تجاربِ بی‌اختیار و خودبه‌خودیِ ما کاملاً به خودشان آگاه نبودند؛
و به همین سبب عمدتاً به این محلِ خاص محدود شده بودند،
هم‌چنین تصمیم گرفتیم از برخی امکاناتِ قابلِ توجه
برایِ خرابکاری در جامعه‌یِ متخاصمِ اطرافِمان استفاده نکنیم.
وقتی دیدیم در دفاع غوطه‌ور شده‌ایم...
و بعضی رفقا به تردید می‌افتادند،
برخی از ما احساس کردند باید دست به تهاجم بزنیم:
به‌جایِ حفرِ خندق برایِ خود در سنگرِ هیجان‌انگیزِ یک‌روزه،
باید بیرون برویم، حمله کنیم و مواضعِ خود را فتح کنیم،
و خود را کاملاً وقفِ تخریبِ این دنیایِ متخاصم کنیم --
تا اگر ممکن باشد،
بر اساسِ دیگری بسازیم‌اش.
مثال‌هایِ متقدمی از این کار وجود داشت
اما آنها فراموش شده بودند.
باید کشف می‌کردیم که اوضاع به کجا می‌رود،
و آن را چنان سرتاسر منکر می‌شدیم که سرانجام...
مجبور شود راهش را چنان اصلاح کند که با سلائقِ ما سازگار باشد.
همان‌طور که کلاوسویتز به‌خوبی اشاره می‌کند،
«هرکسی دارای نبوغ است باید استفاده‌اش بکند --
این یکی از قوانینِ بازی است.»
و بالتازار گراسین:
«باید از راه‌هایِ زمان بگذری
تا به لحظه‌یِ فرصت برسی.»
اما آیا هرگز ممکن است کسی را فراموش کنم که همه‌جا...
در این بزرگترین لحظه‌یِ ماجراها چهره‌اش را می‌بینم؟
کسی که در آن روزهایِ نامطمئن راهِ جدیدی گشود،
و چنان سریع به پیش رفت،
و کسانی که همراهش بودند را انتخاب کرد؟
آن سال هیچ کس با او برابر نبود.
همچنین می‌توان گفت که او شهرها و زندگی را...
صرفاً با نگاه‌کردن تغییر داد.
در یک سال ماده‌یِ کافی برایِ نیازهایِ یک قرن را کشف کرد؛
فتوحاتش اعماق و اسرارِ فضایِ شهری بود.
قدرت‌هایِ موجود، با اطلاعاتِ تحریف‌شده‌یِ رقت‌انگیزشان...
که خودشان را همان‌قدر گمراه می‌سازد که حاکمان را گیج می‌کند،
هنوز نفهمیده‌اند گذرِ سریعِ این مرد
چه هزینه‌ای برایشان داشته.
اما این چه اهمیتی دارد؟
اسامیِ اوراق‌کنندگانِ کشتی فقط رویِ آب نوشته می‌شود.
ما دنبالِ فرمولی برایِ...
وارونه‌کردنِ جهان در کتاب‌ها نبودیم،
بلکه در جستجویِ راهی
برایِ گذراندنِ روزها بودیم به‌نحوی که هیچ‌یک
که یادِآورِ قبلی‌ها نباشند.
مواجهه با تحیر، موانعِ قابلِ توجه،
خیانت‌های پر آب و تاب، تفریح‌هایِ پرمخاطره --
همه‌چیز برایِ این جستجو مهیا بود به دنبالِ تفاوت، آرمانی
که هیچ‌کسِ دیگر نجسته بود.
و آنگاه در یک روزِ بدشگون بهترین بازیگرِ ما...
در جنگلِ دیوانگی گم شد --
اما هیچ جنونی بزرگتر از سازمانِ موجودِ زندگی نیست.
آیا بالأخره مقصودِ جستجویمان را یافتیم؟
دلیلی هست که باور کنیم لااقل به اندازه‌یِ یک نگاهِ گریزان به دست‌اش آورده‌ایم؛
چراکه نمی‌توان انکار کرد از آن لحظه به بعد،
قابلیتِ تشخیص‌دادنِ زندگیِ دروغین در سایه‌یِ تفاوت‌اش با
زندگیِ راستین را به دست آودریم،
و دارایِ قدرتِ بسیار عجیبی برایِ اغواکردن شدیم:
چراکه هیچ‌کس از آن وقت تاکنون کسی نزدیکِ‌مان نشده مگرآنکه دنبالِ‌مان بیفتد.
ما رازِ تقسیم‌کردنِ چیزِ یک‌پارچه را دوباره کشف کردیم.
ما برایِ اعلانِ اکتشافاتِ‌مان به تلویزیون نرفتیم.
از مؤسساتِ دانشگاهی درخواستِ کمک‌هزینه نکردیم...
و تحسینِ روشنفکرانِ روزنامه‌ای را نخواستیم.
ما به آتش سوخت رساندیم.
و بدین‌ترتیب داوطلبِ مهمانیِ بی‌بازگشتِ شیطان شدیم --
این «شیطانِ تاریخی»...
که شرایطِ موجود را به سویِ انهدام می‌راند،
«جناحِ بدی» که تاریخ را...
با تحلیل‌بردنِ هرگونه رضایتی از وضعِ موجود به پیش می‌برد.
آنان که هنوز زیستن آغاز نکرده‌اند...
یا خودشان را برایِ زمانِ بهتری نگاه داشته‌اند...
و درنتیجه چنان وحشتی از پیرشدن دارند،
منتظرِ چیزی کمتر از بهشتی ابدی نیستند.
برخی این بهشت را در انقلابی کامل می‌یابند،
دیگران در ارتقایِ شغلی،
و برخی حتی هم‌زمان در هردویِ این‌ها.
در هر دویِ این حالات منتظرِ دسترسی به چیزی هستند...
که در تصاویرِ باژگون‌شده‌یِ نمایش
آن را دیده‌اند:
یک وحدتِ خوشحال و ابدی.
اما آن‌هایی که جنگیدن با زمان را انتخاب کرده‌اند...
می‌دانند زمانی که سلاحِ‌شان است اربابِ‌شان نیز هست.
و شکایتی از این باب ندارند،
چراکه برایِ بی‌سلاحان...
حتی اربابِ سختگیرتری‌ست.
اگر تسلیمِ نظمِ و وضوحِ گمراه‌کننده‌یِ
این دنیایِ باژگون‌شده نشوی،
لااقل در نظرِ کسانی که بدان باور دارند،
یک افسانه‌یِ مناقشه‌برانگیز به چشم می‌آیی.
یک روحِ نامرئی و بدنهاد،
یک شاهزاده‌یِ تاریکی.
که درواقع عنوانِ مناسبی است --
پسندیده‌تر ازهریک از عناوینِ دیگری که
این سیستمِ نورانیِ معاصر می‌تواند اهدا کند.
ما بدین‌ترتیب به فرستادگانِ شاهزاده‌یِ تفاوت بدل شدیم --
«کسی که خطا می‌کرد» --
و متعهد شدیم کسانی که به انسانیت شناخته می‌شدند
را به نومیدی برانیم.
در سال‌هایی که آمد،
همه‌یِ مردمِ قرنِ بیستم...
واردِ این توطئه‌یِ مبهم برایِ...
نیازهایِ نامحدود شدند.
چه سفرهایِ شتاب‌زده‌ای!
چه ستیزه‌های بی‌پایانی!
چه ملاقات‌هایِ پنهانی در همه‌یِ بندرهایِ اروپا!
بدین‌ترتیب برنامه‌ای طراحی شد برایِ تخریبِ کلِ...
اعتبارِ سازمانِ زندگیِ اجتماعی.
طبقات و تخصص‌ها،
کار و تفریح،
کالاها و شهرنشینی،
ایده‌ئولوژی و حکومت --
ما نشان دادیم که همه‌یِ این‌ها را باید به دور ریخت.
و این برنامه وعده‌یِ چیزی بیش از یک خودگردانی
بدونِ قانون یا محدودیت را نمی‌داد.
این چشم‌انداز به طورِ گسترده موردِ قبول قرار گرفته،
و مردم همه‌جا برایِ آن یا علیه‌اش می‌جنگند.
اما آن‌وقت‌ها مطمئناً هذیانی بیش به چشم نمی‌آمد،
اگر رفتارِ سرمایه‌داریِ مدرن مسخره‌تر نبود.
درواقع فقط چند نفری بودند که
توافقی کم و بیش عملی با این یا آن نقدِ ما داشتند؛
اما هیچ‌کس نبود که همه را بپذیرد،
چه رسد به کسی که بتواند آنها را بفهمد و در عمل تکمیل کند.
و به همین دلیل است که هیچ جنبشِ انقلابی در این دوره...
کمترین تأثیری بر تغییراتِ جهان نداشته است.
آشوب‌گرانِ ما افکاری را پخش کرده‌اند که جامعه‌یِ طبقاتی نمی‌تواند هضم کند.
روشنفکرانِ خدمتکارِ سیستم --
که رو به زوال‌تر از خودِ سیستم هستند --
حالا محتاطانه این سموم را امتحان می‌کنند تا پادزهری پیدا کنند؛
اما موفق نخواهند شد.
اول سعی کردند چشمِ‌شان را بر آنها ببندند --
اما به عبث،
چراکه حقیقتی قوی‌تر از آنان بود.
وقتی دسیسه‌یِ فتنه‌سازِ ما در تمامِ اروپا منتشر می‌شد...
و حتی به دیگر قاره‌ها نیز راه باز می‌کرد،
پاریس، که چنین آسان ممکن بود نادیده ماند،
هنوز قلبِ همه‌یِ سفرهایمان بود،
معمول‌ترین مکانِ ملاقات‌هایمان.
اما منظره‌اش تا آن‌وقت ویران شده بود...
و همه‌چیز رو به زوال و فروپاشی بود.
هنوز غروبِ خورشیدِ آن به جا مانده بود، در بعضی‌جاها، چند اشعه‌...
نوری که محوشدن‌اش در آخرین روزها را تماشا می‌کردیم،
در اطرافِ خود چیزهایی می‌یافتیم که به‌زودی روفته می‌شدند،
و محظوظِ زیبایی‌هایی بودیم که هیچ‌گاه باز نخواهند گشت.
به‌زودی ناچار می‌شدیم ترک‌اش کنیم -- این شهری که برایمان آنقدر آزاد بود
ولی داشت به طورِ کامل به دستِ دشمنانِ‌مان می‌افتاد.
قانونِ کورشان از همان وقت با بی‌رحمی به اجرا گذاشته می‌شد.
بازسازیِ همه‌چیز تحتِ تصویرِ خودشان، مثلِ یک قبرستان:
«ای بدبختی! ای فغان! پاریس می‌لرزد.»
می‌بایست ترک‌اش کنیم،
اما نه بدونِ تلاش برایِ فتح‌اش به زور؛
بالأخره مجبور بودیم آن را هم مثلِ بسیاری چیزهایِ دیگر رها کنیم،
تا راهی را ادامه دهیم که ضرورت‌هایِ جنگِ عجیبِ‌مان تعیین می‌کرد،
و تا آن‌جایمان آورده بود.
چراکه هدفِ ما چیزی جز آن نبود که به طورِ عملی
یک شکافِ اجتماعی میانِ کسانی که دنیایِ حاضر را می‌خواهند و
آن‌هایی که طردش می‌کنند ایجاد کنیم.
عصرهایِ دیگر هم درگیری‌هایِ بزرگِ خود را داشته‌اند...
که خود انتخاب نکردند، بلکه موضع‌گیری به آنها تحمیل شد.
چنین درگیری‌هایی بر نسل‌ها چیره می‌شوند،
و امپراتوری‌ها و فرهنگ‌هایشان را...
تأسیس یا نابود می‌کند.
هدف تسخیرِ ترواست --
یا دفاع از آن.
شباهتی آشکار میانِ این دو لحظه وجود دارد...
که مردمِ در شرفِ...
جداشدن به دو اردوی متخاصم‌اند،
تا دیگر هیچ‌گاه هم را نبینند.
لحظه‌یِ زیبایی است وقتی یک حمله
بر علیهِ نظمِ جهانی آغاز می‌شود.
از همان نخستین آغاز
می‌دانی که هرچه بشود، ،طولی نخواهد کشید
که دیگر هیچ‌چیز چنان نباشد که پیشتر بوده.
هزینه‌ها کم‌کم شروع می‌شوند،
سرعت می‌گیرند،
از نقطه‌یِ بی‌بازگشت می‌گذرند،
و به چیزی که دسترسی‌ناپذیر به نظر می‌آمد تصادم می‌کنند:
خاکریزی که آن‌قدر مستحکم و موردِ حمایت به نظر می‌آمد،
اما تقدیرش لرزیدن
و فروپاشی است.
این کاری است که ما کردیم،
از درونِ شب درآمدیم،
و یک بارِ دیگر...
پرچمِ «هدفِ خوبِ قدیمی» را بلند کرده
و در زیرِ آتشِ توپ‌هایِ زمان به پیشروی پرداختیم.
بسیاری از ما در طولِ راه مردند،
یا به اسارت گرفته شدند؛
بسیاری دیگر مجروح شدند
و به‌کلی تواناییِ عمل را از دست دادند؛
و برخی عواملِ خاص حتی به خود اجازه دادند...
به خاطرِ کمبودِ شهامت عقب‌نشینی کنند؛
اما باور دارم که می‌توانم بگویم که جمعِ ما به عنوانِ یک کل هرگز از راهِ خود منحرف نشد
تا به درونِ هسته‌یِ تخریب شیرجه زد.
هیچ‌وقت کسانی را درک نکردم که ایراد می‌گیرند چرا...
چنین نیروهایِ خوبی را...
در یک حمله‌یِ بی‌معنی
یا شاید به سببِ نوعی افراطِ نرونی هدر داده‌ام.
اعتراف می‌کنم که من بودم که لحظه و جهتِ حمله را انتخاب کردم،
و بنابراین مسئولیتِ کاملِ هر اتفاقی که افتاد را می‌پذیرم.
با خودداری از جنگیدن با دشمنی که به سویمان حمله کرده بود
چه چیزی به دست می‌آوردیم؟
و مگر نه این‌که خودم همیشه چند قدم جلوتر از خطِ مقدم ایستادم؟
آنهایی که هیچ‌وقت در عمل حضور نداشتند دوست دارند باور کنند...
که می‌توان کیفیتِ همرزمان و زمان و مکانی...
که می‌شود ضربه‌‌ای مؤثر و مقاومت‌ناپذیر زد را آزادانه تعیین کرد.
اما در واقعیت همیشه باید از چیزی استفاده کنی که در دست داری،
و در لحظه‌ای که فرصتی مناسب دیدی، به این یا آن موقعیتی
حمله کنی که به طورِ واقعی در دسترس است؛
در غیرِ این صورت بدونِ انجامِ هیچ کاری محو می‌شوی.
استراتژیست سان تسو سال‌ها پیش فهمیده بود که...
«هم ایجادِ مزیت و هم خطر ذاتیِ هر حرکتِ نظامی‌اند.»
و کلاوسویتز می‌گوید «در جنگ هیچ‌یک از طرفین
از مواضعِ طرفِ دیگر مطمئن نیست.
باید به عمل‌کردن مطابقِ
احتمالات عادت کرد؛
این توهم است که بخواهیم منتظرِ وقتی شویم که به طورِ کامل
از همه‌چیز خبر داشته باشیم.»
علی‌رغمِ فانتزی‌هایِ تماشاچیانِ تاریخ...
که همه‌چیز را با دیدِ نجومی می‌بینند،
متعالی‌ترین نظریه هم هیچ‌گاه نمی‌تواند اتفاقی را تضمین کند.
درست برعکس، این واقع‌شدنِ اتفاق است که ممکن است نظریه‌ای را رد کند.
خطر را باید پذیرفت،
و باید قیمت‌اش را از پیش بپردازی تا ببینی چه اتفاقی خواهد افتاد.
تماشاچیانِ دیگری،
پایانِ این حمله را دیده‌اند ولی آغازش را نه، نتوانسته‌اند
تفاوت‌هایِ بینِ دو صحنه را در نظر بگیرند،
و اشتباهاتی در صف‌بندیِ نیروهایِ ما تشخیص داده...
نتیجه گرفته‌اند که اونیفورم‌هایِ ما دیگر کاملاً تساوی‌طلب نبوده است.
گمان می‌کنم این را می‌توان به آتشِ دشمن نسبت داد...
که آن‌همه وقت ما را می‌کوبید.
وقتی نبرد به نقطه‌یِ اوج می‌رسد، مهم‌تر از اعمال
می‌باید نتیجه را قضاوت کنیم.
اگر به حرفِ کسانی گوش بدهیم که انگار...
از این ناراضی‌اند که چرا پیش از آغازِ جنگ منتظرِ آنها نشده‌ایم.
مهم‌ترین نتیجه این حقیقت بود که یک آوانگارد قربانی...
و در برخورد کاملاً له شد.
به نظرم این دقیقاً مقصودِ وجودِ آنهاست.
آوانگاردها فقط یک فرصت دارند؛
و بهترین اتفاقی که می‌تواند برایِ آنها بیفتد...
آن است که به جایِ بیشتر زیستن، در فرصتِ خود زندگی ببخشند.
پس از آنها، عملیات به منطقه‌یِ وسیع‌تری منتقل می‌شود.
به‌ندرت سربازانِ ورزیده‌ای دیده‌ایم،
که پس از تکمیلِ دلاورانه‌یِ کاری بزرگ،
باقی مانده باشند تا با مدال‌هایشان در رژه شرکت کنند...
و بر علیهِ جنبشی برگردند که پیشتر حمایت می‌کردند.
نباید چنین نگرانی از بابتِ کسانی داشت...
که حملاتشان آنها را به نقطه‌یِ نابودی رسانده.
تعجب می‌کنم برخی مردم چه امیدهایی داشته‌اند.
فرد خود را در جنگ قربانی می‌کند.
نمی‌توان از یک پروژه‌یِ تاریخی انتظار داشت جوانیِ ابدی ببخشد و...
در برابرِ هر ضربه‌ای از آن محافظت کند.
ایراداتِ سانتیمانتال همانقدر بیهوده‌اند که کنایه‌های شبهه-استراتژیک.
«ولی استخوان‌هایت هدر خواهد شد،
در زمین‌های تروا دفن خواهی شد،
مأموریت‌ات را انجام نداده.
شاه فردریکِ دومِ پروس در شبِ جنگ...
یک افسرِ جوانِ دودل را سرزنش کرد:
«سگ! آرزو می‌کنی تا ابد زنده بمانی؟»
و در بیستمین کتابِ ایلیاد، سارپدون به گلاکو می‌گوید:
«دوستِ من، اگر تو و من می‌توانستیم از این جنگ بگریزیم....
و تا ابد، جاوید و جوان زندگی کنیم،
من خود هیچ‌گاه دوباره نمی‌جنگیدم...
اما هزاران مرگ اطرافِ‌مان را گرفته....
و هیچ‌کس نمی‌تواند از آنها بگریزد.
پس بگذار حمله را آغاز کنیم.»
وقتی دودها پراکنده شد،
بسیاری چیزها تغییر کرده بود.
عمری گذشته.
الآن سؤال نکنید که سلاح‌هایِ ما چقدر خوب بودند:
آنها هنوز در گلویِ سیستمِ حکومتِ دروغ‌ها باقی مانده‌اند،
معصومیت‌اش هیچ‌گاه باز نخواهد گشت.
پس از این اصرافِ عالی،
متوجه شدم که باید به‌سرعت خود را از شهرتی...
که تهدید به زیاده انگشت‌نما شدن می‌کرد پنهان کنم.
به خوبی می‌دانیم که جامعه با
تندروترین مخالفانش نوعی پیمانِ صلح می‌بندد...
و جایی در نمایش به آنها اختصاص می‌دهد.
درواقع، امروز من تنها شخص با شهرتِ منفی...
و زیرزمینی هستم...
که هنوز حاضر نشده
رویِ صحنه ظاهر شود.
مشکل فقط این نیست.
اینکه قدرت و مقامی در میانِ مخالفانِ جامعه باشم را هم
همان‌قدر نفرت‌انگیز می‌دانم که قدرتی داخلِ جامعه باشم؛
و این را چندان آسان نمی‌گیرم.
به همین سبب از پذیرفتنِ رهبریِ
هرگونه توطئه در مناطقِ مختلف سر باز زده‌ام،
که هریک بیش از دیگری ضدِ سلسله مراتب بودند...
اما رهبری‌شان به خاطرِ
استعداد و تجربه‌ام در این امور به من پیشنهاد شده بود.
می‌خواستم نشان بدهم که برایِ فرد ممکن است...
به موفقیت‌هایِ تاریخی دست یابد،
ولی از جهتِ قدرت و احترام همان‌قدر فقیر بماند که قبلاً بوده.
(در سطحِ شخصی، آنچه از اول داشتم همیشه برایم کافی بوده).
همچنین حاضر به مباحثه درباره‌یِ...
هزاران موردِ جزئیِ تفاسیرِ بی‌شمار و...
کپی‌هایِ کاری که انجام شده بود نشدم.
هیچ علاقه‌ای نداشتم که با نوعی ارتودکس‌گریِ فانتزی گواهینامه بدهم،
یا میانِ مقاصدِ متنوع و نپخته‌ای قضاوت کنم...
که طولی نمی‌کشید خودشان رویِ خود آوار شوند.
آنها متوجه نبودند زمان متوقف نمی‌شود؛ که نیاتِ خوب کافی نیست؛
و این‌که هیچ‌چیزی از گذشته را که قابلِ اصلاح و تعمیر نباشد...
دیگر نمی‌توان نگه داشت.
تنها قاضیِ مبارزاتِ تاریخیِ ما جنبشی زیربنایی‌ست که...
تاوقتی در زمانِ خود فعال است،
آنها را تا جایی که بروند به پیش خواهد برد
امور را به‌نحوی تنظیم کرده‌ام که اجازه نمی‌دهد هیچ
شبهه-ادامه‌ای تاریخِ اعمالِ ما را تحریف کند.
کسانی که در عمل بهتر کار کنند...
شایستگیِ کافی برایِ نظردادن درباره‌یِ اسلافِ خود را خواهند داشت،
و نظراتِ آنها موردِ توجه قرار خواهد گرفت.
راه‌هایی برایِ مداخله از راهِ دور پیدا کرده‌ام،
هرچند می‌دانم، مثلِ همیشه،
اکثریتِ تماشاچیان به‌شدت ترجیح می‌دهند که ساکت بمانم.
مدت‌ها جنگیدم تا وجودی مبهم و فراری را حفظ کنم،
و این مرا قادر کرده تجاربِ استراتژیک‌ام را که هم‌اکنون این‌قدر خوب
شروع شده‌اند را بیشتر تکمیل کنم.
همانطور که کسی، نه بی‌استعداد، یک بار گفت
این میدانی است که هیچ‌کس نمی‌تواند در آن متخصص شود.
نتایجِ این تحقیقات --
و این تنها پیامِ خوب در ارتباطِ حاضر است --
در قالبِ سینمایی عرضه نخواهند شد.
وقتی عظمت دیگر نمی‌تواند در وجودِ روزمره یافت شود...
همه‌یِ افکار آشکارا بیهوده‌اند --
همه‌یِ آثارِ متفکرانِ رشد یافته در جوب...
که در این صحنه‌یِ تجزیه‌یِ کالا به فروش می‌رسد...
نمی‌تواند طعمِ علوفه‌ای که از آن تغذیه کرده‌اند را پنهان کند.
به همین دلیل است که آن سال‌ها را در کشوری زندگی کردم که بسیار کم شناخته شده بودم.
نظمِ فضاییِ یکی از بهترین شهرهایی که وجود داشته،
و همراهیِ افرادی خاص، و استفاده‌ای که از وقتِ خود می‌بردیم --
این‌ها همه صحنه‌ای بسیار شبیهِ شادترین عیاشی‌هایِ جوانی‌ام تشکیل دادند.
هیچ‌جا دنبالِ جامعه‌ای صلح‌جو نبودم --
که البته مایه‌یِ خوشحالی است، چراکه هیچ‌گاه پیدا نکردم.
در ایتالیا، که شایع است در آن توریست‌ام
به طورِ گسترده موردِ توهین قرار گرفته‌ام.
اما نسبت به متنوع‌ترین اتهامات کاملاً بی‌تفاوت‌ام،
چراکه سرنوشتِ من برانگیختنِ آنها در هر جایی بوده که رفته‌ام،
و می‌دانم چرا.
تنها امرِ مهم برایم چیزی است که مرا مجذوبِ آن کشور می‌کند،
و جایِ دیگر نمی‌توان پیدا کرد.
دوباره می‌بینمش، او هم مثلِ غریبه‌ای در شهرِ خودش،
(«هریک از ما شهروندِ همان شهر واقعی است؛ اما به زبانِ شما
من کسی هستم که سال‌هایِ تبعیدِ زمینی‌ام را در ایتالیا گذراندم.»)
دوباره ساحلِ آرنو را می‌بینم، «پر از بدرود».
و من هم، مثلِ بسیاری دیگران،
به فلورانس تبعید شده‌ام.
به هر حال، آدم یک عصر را همان‌طور می‌گذراند که از دماغه‌یِ دوگانا عبور می‌کند،
باید گفت، بسیار سریع.
اول، نزدیک می‌شود، متوجه نمی‌شوی.
بعد وقتی پهلو به پهلو شد کشف‌اش می‌کنی،
و نمی‌توانی تشخیص ندهی که طراحی شده بود تا فقط...
به این شکلِ خاص دیده شود نه هیچ شکلِ دیگری.
اما هم‌اکنون در حالِ گذر از دماغه‌ایم،
و پشتِ سر می‌گذاریم‌اش،
و به سویِ آب‌هایِ ناشناخته می‌رویم.
«وقتی جوان بودیم نزدِ استادی رفتیم،
و به استدلال‌هایمان افتخار می‌کردیم.
این‌ها همه به کجا رسید؟
مثلِ آب آمدیم،
و مثلِ باد رفتیم.»
در فاصله‌یِ بیست سال،
فقط در خانه‌هایِ معدودی می‌توان اقامت کرد.
مالِ من همه فقیرانه بودند،
اما همیشه جایِ خوبی واقع شده بودند.
کسانی پذیرفته می‌شدند که سزاوار بودند؛
و باقی از دمِ در برگردانده می‌شدند.
آزادی چند پناهگاهِ دیگر هم داشت.
«آن همراهانِ شاد کجا رفتند؟»
این‌ها مرده‌اند؛
آن دیگری حتی سریع‌تر زندگی کرد،
تاوقتی که دروازه‌هایِ جنون به رویش بسته شد.
احساسِ گذرِ زمان همیشه برایم زنده بوده است،
و مجذوبِ آن بوده‌ام،
همان‌طور که دیگران جذبِ سرگیجه‌یِ ارتفاع یا آب می‌شوند.
به این معنی عاشقِ زمانه‌ام بوده‌ام،
که پایانِ همه‌یِ امنیت‌هایِ موجود و الغایِ...
هرچیزی که به طورِ اجتماعی مقرر شده بود را دیده است.
این‌ها لذاتی هستند که بزرگترین کارهایِ هنری...
به من ارزانی نمی‌کرد.
درباره‌یِ کاری که انجام داده‌ایم،
چطور می‌توان نتیجه را تخمین زد؟
چشم‌اندازی که اکنون می‌بینیم، در آتشِ جنگی است...
که این جامعه علیهِ خود،
و علیهِ قابلیت‌هایش آغاز کرده.
زشت‌نماییِ همه‌چیز...
احتمالاً هزینه‌یِ غیرِ قابلِ اجتنابِ درگیری بوده.
اگر ما بردِ خود را آغاز کرده‌ایم،
به خاطرِ این است که دشمن اینقدر رویِ اشتباهاتش اصرار کرده.
بنیادی‌ترین مسئله در این جنگ،
که درباره‌اش بسیاری توجیهاتِ سفسطه‌آمیز عرضه شده،
این است که جنگ دیگر میانِ محافظه‌کاری و تغییر نیست؛
مبارزه بر سرِ نوعِ تغییری است که باید باشد.
ما، بیش از هر کسِ دیگر، تغییرطلبانِ جامعه‌ای در حالِ تغییر بودیم.
مالکینِ جامعه، برایِ حفظِ موقعیتِ خود،
ناچار بودند برایِ تغییری بکوشند که درست برعکسِ مالِ ما باشد.
ما می‌خواستیم همه‌چیز را از نو بسازیم، آنها دوباره ساختند،
ولی در جهتی کاملاً متضاد با ما.
آنچه ما انجام دادیم یک نگاتیوِ کافی از
طبیعتِ پروژه‌یِ خودمان بود.
کارهایِ کلانِ آنان به چیزی جز تخریب...
راه نبرده است.
نفرتِ آنان از دیالکتیک...
آنان را به این چاهِ فاضلاب کشانده.
ما باید هر توهمِ گفتگو میانِ دیدگاه‌هایِ متخاصم را
نابود می‌کردیم (و سلاح‌هایِ خوبی برایِ این کار داشتیم).
سپس واقعیت‌ها حرفِ خود را خواهند گفت.
گفته‌اند.
اینجا به دشتِ سترونِ غیرِ قابلِ کنترلی بدل شده...
که رنج‌هایِ جدید زیرِ نامِ لذت‌هایِ پیشین تغییرِ قیافه می‌دهند...
و مردم چنین وحشت‌زده‌اند.
در شب می‌گردند، و آتش می‌خوردشان.
با زنگِ ساعت بیدار می‌شوند...
و کورمال کورمال دنبالِ زندگی می‌گرند.
آشکار می‌شود کسانی که آن زندگی را می‌دزدیدند...
خودشان را هم گم کرده‌اند.
تمدن در آتش است؛
کل‌اش واژگون و غرق می‌شود.
چه اژدرِ باشکوهی!
و آنچه بر سرِ من آمد...
-- در میانه‌یِ این فروپاشیِ مخوف --
باور دارم ضروری بود،
و حتی می‌توان گفت که من به خاطرش زحمت کشیده‌ام،
چراکه قطعاً از انجامِ هر کارِ دیگری...
سر باز زدم.
می‌توانم از شعری استفاده کنم که یکی از شاعرانِ دوره‌یِ تانگ گفته --
«در جدایی از یک دوستِ مسافر
.
از اسب پیاده شده،
شرابِ خداحافظی تقدیمش کردم...
و پرسیدم مقصدِ سفرش چیست.
پاسخ داد:
در امورِ دنیایی موفق نشدم،
به کوه‌هایِ جنوب بازمی‌گردم تا آسودگی بجویم»
اما نه، به‌وضوح می‌بینم که برایِ من هیچ آسودگی در کار نخواهد بود؛
نخست به خاطرِ این‌که هیچ‌کس مفتخرم نخواهد کرد فکر کند...
که در امورِ دنیایی موفق نشده‌ام.
اما متأسفانه،
هیچ‌کس هم نمی‌تواند بگوید موفق بوده‌ام.
بنابراین باید پذیرفت که گی دبور در دعاویِ گزافش
نه موفقیتی به دست آورده و نه شکستی.
هنوز طلوعِ این روزِ نفس‌گیر بود...
که حالا می‌بینیم به پایان می‌رسد،
مارکسِ جوان به روژه نوشت:
«به‌سختی می‌توانی مدعی شوی که برایِ عصرِ حاضر زیاده سنگین فکر می‌کنم.
به هر حال نگران‌اش نیستم،
چراکه خودِ وضعیتِ دشوار...
از امید سرشارم می‌کند.»
آماده کردنِ یک عصر برایِ سفری از دلِ آب‌هایِ سردِ تاریخ...
به هیچ وجه این اشتیاق که مثال‌هایِ خوب و غمگینی
از آن ارائه کردم را در من نقصان نداده.
و این آخرین تأملات درباره‌یِ خشونت ظاهر می‌شوند،
برایِ من دیگر بازگشت و مصالحه‌ای در کار نخواهد بود.
نه برخاستنی، و نه فرونشستنی.
ترجمه‌یِ فارسی: امیدِ میلانی omilani@gmail.com